Leon Moisseiff

Leon Solomon Moisseiff (1872—1943) należał w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku do najwybitniejszych inżynierów w dziedzinie budowy mostów. Jego niepodważalny autorytet jako teoretyka w dziedzinie budowy i obliczania mostów wiszących spowodował, że był on autorem lub konsultantem wszystkich mostów wiszących budowanych w tamtych latach w USA. Jego odważne podejście do rozwiązywania trudnych problemów wielkich rozmiarów mostów budziło respekt i podziw wśród rzesz inżynierów. Miało ono również ogromny wpływ na przełamanie stereotypów analizowania i projektowania konstrukcji o wymiarach, w ówczesnym czasie, bijących rekordy długości i proporcji rozpiętości do szerokości i głębokości przęsła. Kariera inżynierska Moisseiffa budowana mozolnie przez dziesiątki lat i potwierdzana wielokrotnie jego obecnością w dziesiątkach zespołów w prestiżowych projektach (Golden Gate, San Francisco-Oakland Bridge, Bronx-Whitestone), runęła gwałtownie tak, jak runął most Tacoma Narrows (1940), który był jego największym samodzielnym i zarazem ostatnim dziełem. Zawalenie się mostu Tacoma Narrows sfilmowane i dokładnie opisane w wielu raportach stało się dla następnych pokoleń studentów budownictwa lądowego i praktykujących inżynierów widocznym przykładem zagrożeń wynikających po części z wieloletniej rutyny, drastycznym obniżeniem kosztów budowy czy chęci przełamania kolejnej bariery bez dostatecznych prac modelowych.

Leon Moisseiff z inżynierami mostu Golden Gate
foto: Krzysztof Dąbrowiecki (zdjęć w galerii: 1)

Leon Moisseiff urodzony i wychowany w Rydze, na Łotwie, po dwóch latach studiów w Bałtyckim Politechnicznym Instytucie, zmuszony z powodów politycznych do wyjazdu z kraju, emigrował wraz z rodziną w 1891 roku do Nowego Jorku. Studiował na Uniwersytecie Columbia uzyskując w 1895 roku dyplom inżyniera budownictwa lądowego. Po studiach, początkowo pracował jako kreślarz w kilku inżynierskich firmach by w 1898 roku trafić na pozycję szefa kreślarzy do Nowojorskiego Departementu Mostów a później awansować na asystenta projektanta. W tym okresie brał udział w pracach kreślarskich nad mostami wiszącymi w Williamsburg i Queensboro, których projektantem i głównym inżynierem był Gustaw Lindenthal (1850—1935). W 1901 roku Lindenthal jako komisarz Departamentu Mostów Nowego Jorku zaproponował projekt nowego mostu Manhattan będącego w pierwotnej wersji połączeniem niektórych elemetów mostów Brooklyn i Willimsburg. Koncepcja mostu została zatwierdzona, chociaż do 1904 roku trwały dyskusje nad ostateczną wersją projektu. Kolejnym, zgłaszanym przez Lindenthala wersjom, zarzucano masywność stalowych pylonów i zbyt głębokie kratownice usztywniające czy odrzucenie tradycyjnej linowej konstrukcji wiszącej i zastąpienie jej łańcuchowym rozwiązaniem z oczkowymi wieszakami. Po kontrowersjach wokół projektu Lindenthala i gorących dyskusjach, w tym politycznych, nowym komisarzem został George Best, który na głównego inżyniera nadzorującego budowę mostu Manhattan mianował Othniela Foster Nicholsa. Doradcą Nicholsa został Ralph Modjeski (Rudolf Modrzejewski), mający już wtedy wieloletnie doświadczenie jako główny inżynier z różnych budów w kraju. Modjeski, po konsultacjach wybrał rozwiązanie 4-linowego mostu wiszącego oparte na nowej, mało jeszcze znanej teorii zginania, presentowanej przez Leona Moisseiffa, inżyniera departamentu mostów.

Most Manhattan nad East River o przęśle o długości 441 metrów został otwarty dla ruchu 31 grudnia 1909 roku. Od tego projektu i od współpracy z Modjeskim rozpoczyna się blisko trzydziestoletnia kariera zawodowa Leon Solomona Moisseiffa. W 1910 roku, w uznaniu dokonań inżynierskich, Moisseiff został projektantem w Departamencie Mostów.